کنکور سراسری

در ایران، سازمان سنجش آموزش کشور که سازمانی تحت نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است، متولّی اصلی برگزاری کنکور سراسری برای ورود به دانشگاه‌های دولتی است. این آزمون در هر سال یک بار در ماه تیر برگزار می‌شود و از سال ۱۳۹۱ به صورت یک مرحله‌ای و برای پنج گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی، علوم انسانی، زبان‌های خارجی و هنر به‌طور جداگانه برگزار شد.

اوّلین کنکور ایران در سال ۱۳۴۸ برگزار شد و ۴۷٫۷۰۳ نفر داوطلب در آن شرکت کردند. سؤالات اوّلین دورهٔ کنکور، به صورت سؤالات جواب کوتاه طرّاحی شده بود. آزمون سال ۱۳۹۵، چهل و هشتمین آزمون کنکور ایران بود.

در سال‌های اخیر، توجه داوطلبان کنکور به رشته تجربی بیش از پیش شده است به طوری که تعداد شرکت کنندگان داوطلبان در کنکور تجربی در سال ۱۳۹۵ به ۵۱۹ هزار و ۴۸۸ نفر رسید. این در حالی است که در همین سال تعداد شرکت کنندگان کنکور ریاضی فیزیک به ۱۶۲ هزار و ۸۷۹ نفر و تعداد شرکت کنندگان کنکور علوم انسانی به ۱۶۱ هزار و ۵۰۰ نفر و تعداد شرکت کنندگان کنکور هنر ۵۴ هزار و ۶۹۷ نفر و در کنکور منحصراً زبان به ۱۱۵ هزار و ۷۱۰ نفر رسیده است. طبق این آمار تعداد شرکت کنندگان کنکور تجربی در سال ۹۵ بیش از ۳ برابر داوطلبان کنکور ریاضی فیزیک و علوم انسانی می‌باشد که در نوع خود جالب است.

در آمار نهایی ثبت نام کنندگان داوطلبان کنکور سراسری ۹۶ مشخص شد که تعداد ۹۲۹ هزار و ۷۹۱ نفر در مجموع ثبت نام کرده‌اند که پیشتازی داوطلبان کنکور تجربی نیز همچون سال‌های گذشته ادامه داشت که طبق آن ۵۸۰ هزار و ۳۰۱ داوطلب در گروه آزمایشی علوم تجربی، ۱۴۸ هزار و ۴۲۹ نفر در گروه آزمایشی علوم ریاضی، ۱۸۴ هزار و ۱۲۲ نفر در گروه آزمایشی علوم انسانی، ۱۰ هزار و ۴۸۵ نفر در گروه آزمایشی هنر و ۶۴۵۴ داوطلب نیز در گروه آزمایشی زبان‌های خارجی ثبت نام کرده‌اند.

دروس اختصاصی گروه‌های آزمایشی مختلف عبارت‌اند از:

  • علوم ریاضی و فنی:

ریاضیات (شامل: ریاضی، حسابان، حساب دیفرانسیل و انتگرال، هندسه، هندسه تحلیلی و جبر خطی، ریاضیات گسسته، آمار و مدلسازی، جبر و احتمال)، فیزیک و شیمی.

  • علوم تجربی:

زیست‌شناسی، زمین‌شناسی، ریاضیات عمومی (آمار و هندسه را نیز شامل می‌شود)، فیزیک و شیمی

  • علوم انسانی:

زبان و ادبیّات فارسی (شامل: تاریخ ادبیات ایران و جهان، آرایه‌های ادبی، عروض و قافیه و متون نظم و نثر)، زبان عربی، اقتصاد، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، فلسفه و منطق، تاریخ،جغرافیا و ریاضیات پایه.

  • زبانهای خارجی:

زبان خارجی تخصّصی

  • هنر:

درک عمومی هنر، درک عمومی ریاضی-فیزیک، ترسیم فنی، خلاقیت تصویری و تجسمی، خلاقیت نمایشی، خلاقیت موسیقی، خواص مواد

۵ درس زبان و ادبیات فارسی، دین و زندگی، زبان خارجی و زبان عربی در تمام آزمون‌ها به‌عنوان دروس عمومی مورد سؤال واقع می‌شوند.از سال۱۳۹۲ سنجش و پذیرش دانشجو علاوه بر شیوهٔ فراگیر در دانشگاه پیام نور قبولی در دانشگاه در بیشتر رشته‌های تحصیلی در هر پنج گروه آزمایشی علوم تجربی، ریاضی و فیزیک، علوم انسانی، هنر و زبان خارجه از طریق قبولی به شیوهٔ سوابق تحصیلی «معدل کتبی سوم دبیرستان» در بیشتر دانشگاه پیام نور و دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه غیرانتفاعی انجام گرفت و در دانشگاه جامع علمی کاربردی به صورت کامل از طریق پذیرش با سوابق تحصیلی انجام گرفت و در سال ۱۳۹۴ بیشتر از ۲۰٪ رشته محل‌های دانشگاه‌های سراسری و بیش از ۷۰٪ دانشگاه‌های دیگر کشور منحصراً پذیرش از طریق سوابق تحصیلی صورت گرفت و تا حذف کامل کنکور در سال ۱۳۹۸، پذیرش از طریق آزمون سراسری ولی بسیار محدودتر ادامه دارد.